Kupując złotą biżuterię, bardzo szybko spotykamy oznaczenia 333, 375, 585, 750 czy 999. Dla osoby związanej z branżą jubilerską są one oczywiste, ale dla klienta wybierającego pierścionek, kolczyki czy naszyjnik po raz pierwszy niekoniecznie.
Czy złoto próby 585 oznacza 58,5% złota? Dlaczego do produkcji biżuterii nie zawsze wykorzystuje się czyste złoto? Czy próba 750 jest lepsza od 585? Jak samodzielnie policzyć zawartość złota w biżuterii? I dlaczego cena złotej biżuterii rośnie, kiedy drożeje złoto na światowych rynkach?
Poniżej odpowiadam na najważniejsze pytania dotyczące prób złota, składu złotej biżuterii oraz ceny tego kruszcu.
Próba złota określa, jaka część stopu wykorzystanego do wykonania biżuterii jest czystym złotem. Podawana jest w częściach na tysiąc.
Dlatego oznaczenie 585 oznacza, że w 1000 częściach stopu znajduje się 585 części czystego złota.
W procentach jest to po prostu:
585 ÷ 1000 × 100 = 58,5% czystego złota.
Pozostałe 41,5% stanowią inne metale wykorzystane do stworzenia odpowiedniego stopu.
To bardzo proste. Wystarczy podzielić oznaczenie próby przez 10.
Próba 333 = 33,3% złotaPróba 375 = 37,5% złotaPróba 585 = 58,5% złotaPróba 750 = 75% złotaPróba 916 = 91,6% złotaPróba 999 = 99,9% złota
Można więc przyjąć prostą zasadę:
im wyższa próba, tym większa zawartość czystego złota w stopie.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że najwyższa próba będzie najlepszym rozwiązaniem dla każdego rodzaju biżuterii.
Jeżeli znamy wagę produktu i jego próbę, możemy w przybliżeniu obliczyć zawartość czystego złota.
Załóżmy, że pierścionek waży 10 g i został wykonany ze złota próby 585.
Obliczenie wygląda następująco:
10 g × 0,585 = 5,85 g
Oznacza to, że stop wykorzystany do wykonania 10-gramowego produktu zawiera 5,85 g czystego złota, a pozostałą część stanowią inne metale.
Dla złota próby 750 byłoby to:
10 g × 0,750 = 7,5 g czystego złota.
Ta prosta kalkulacja dobrze pokazuje, dlaczego próba złota wpływa na wartość produktu.
Złoto próby 585 zawiera 58,5% czystego złota.
To jedna z najczęściej spotykanych prób w biżuterii. Pozostałe 41,5% stopu stanowią inne metale, których zastosowanie pozwala między innymi zmienić właściwości mechaniczne i kolor materiału.
Dzięki temu złoto może być wykorzystywane do tworzenia biżuterii przeznaczonej do regularnego noszenia – pierścionków, obrączek, kolczyków, bransoletek czy naszyjników.
Próba 750 oznacza zawartość 75% czystego złota.
Biżuteria wykonana z takiego stopu zawiera więc więcej czystego kruszcu niż biżuteria próby 585, co przy tej samej masie wpływa również na wartość materiału.
Złoto próby 750 jest często określane również jako 18-karatowe złoto.
Dla porównania złoto 585 odpowiada w przybliżeniu 14 karatom.
Oba oznaczenia opisują zawartość czystego złota, ale wykorzystują inną skalę.
W systemie karatowym czyste złoto określane jest jako 24-karatowe.
Dlatego:
24K ≈ 999 – czyste złoto18K = 750 – 75% złota14K ≈ 585 – 58,5% złota9K = 375 – 37,5% złota
W Polsce na biżuterii znacznie częściej spotkamy oznaczenia takie jak 585 czy 750, dlatego właśnie one są najbardziej rozpoznawalne dla polskiego klienta.
Czyste złoto jest stosunkowo miękkim i plastycznym metalem. To cenna właściwość podczas jego obróbki, ale nie zawsze idealna w przypadku produktu, który ma być regularnie noszony.
Dlatego w jubilerstwie wykorzystuje się stopy złota z innymi metalami.
Pozwalają one uzyskać odpowiednie właściwości materiału, a jednocześnie wpływają na jego kolor.
To właśnie skład stopu sprawia, że możemy spotkać między innymi żółte, białe czy różowe złoto.
Kolor i próba to dwie różne kwestie.
Pierścionek z żółtego złota może mieć próbę 585 i pierścionek z różowego złota również może mieć próbę 585.
W obu przypadkach 58,5% stopu stanowi złoto.
Różnica wynika z pozostałej części stopu i zastosowanych w niej metali.
Dlatego określenie „białe złoto” nie mówi nam jeszcze, ile czystego złota znajduje się w produkcie. Do tego potrzebujemy informacji o próbie złota.
Nie określałabym jednej próby jako po prostu „lepszej”.
Złoto 750 zawiera więcej czystego złota, dlatego przy porównywalnej wadze produktu wartość samego kruszcu będzie wyższa.
Próba 585 zawiera go mniej, ale jest bardzo popularnym rozwiązaniem w biżuterii użytkowej.
Wybór powinien zależeć od rodzaju produktu, budżetu, oczekiwań klienta oraz tego, jak biżuteria będzie użytkowana.
Cena złotej biżuterii nie zależy wyłącznie od tego, ile kosztowało jej wykonanie.
Jednym z najważniejszych elementów kosztu jest wartość złota jako surowca, a ta zmienia się na światowych rynkach.
Jeżeli cena złota rośnie, producent potrzebuje więcej pieniędzy, aby kupić dokładnie taką samą ilość kruszcu jak wcześniej.
Wzrost cen złota wpływa więc na koszty produkcji, a w konsekwencji może prowadzić do wzrostu cen hurtowych i detalicznych biżuterii.
Nie ma jednego czynnika odpowiadającego za cenę złota.
Złoto jest jednocześnie surowcem wykorzystywanym m.in. w jubilerstwie i technologii oraz globalnym aktywem inwestycyjnym i rezerwowym.
Na jego cenę wpływają więc zarówno popyt i podaż, jak i sytuacja na rynkach finansowych.
Do najważniejszych czynników należą:
Niepewność gospodarcza i geopolityczna – w okresach zwiększonego ryzyka inwestorzy częściej zwracają się w kierunku aktywów postrzeganych jako zabezpieczenie.
Popyt inwestycyjny – zainteresowanie sztabkami, monetami czy funduszami opartymi na złocie może zwiększać globalny popyt.
Zakupy banków centralnych – złoto jest częścią rezerw wielu państw, a duże zakupy instytucjonalne mogą mieć znaczenie dla rynku.
Stopy procentowe i rentowność innych aktywów – złoto nie wypłaca odsetek, dlatego jego atrakcyjność jest powiązana m.in. z realnymi stopami procentowymi i alternatywnymi możliwościami inwestowania.
Kurs dolara amerykańskiego – ponieważ światowa cena złota jest najczęściej wyrażana w dolarach, zmiany wartości amerykańskiej waluty są istotnym elementem rynku.
Podaż złota – wydobycie nowych zasobów oraz ilość złota trafiającego ponownie na rynek w wyniku recyklingu również wpływają na relację podaży i popytu.
W praktyce cena jest rezultatem działania wielu tych czynników jednocześnie.
W ostatnich latach na rynek działała kombinacja kilku silnych czynników: niepewność geopolityczna i gospodarcza, zainteresowanie inwestorów, zmiany oczekiwań dotyczących stóp procentowych i dolara oraz duży popyt ze strony banków centralnych.
Dlatego nie należy interpretować wzrostu ceny złota jako efektu jednego wydarzenia.
Warto też pamiętać, że rynek złota potrafi być zmienny. Wzrosty nie odbywają się w linii prostej – po osiągnięciu wysokich poziomów cena może również spadać i podlegać korektom.
Tak. Zakupy banków centralnych stały się w ostatnich latach jednym z istotnych elementów globalnego popytu na złoto.
Powody są różne – od dywersyfikacji rezerw po traktowanie złota jako zabezpieczenia przed określonymi ryzykami gospodarczymi, finansowymi czy geopolitycznymi.
Dla rynku jubilerskiego ma to znaczenie, ponieważ o ten sam surowiec konkurują różne grupy nabywców: przemysł jubilerski, inwestorzy, sektor technologiczny oraz instytucje państwowe.
Nie.
Cena gotowej biżuterii składa się z wielu elementów.
Oprócz wartości złota są to m.in. koszty produkcji, projekt, kamienie, komponenty, praca, transport, opakowanie, marża producenta i sprzedawcy oraz podatki.
Znaczenie samego kruszcu będzie też inne w lekkich kolczykach, a inne w masywnej złotej bransolecie.
Dlatego wzrost notowań złota o określony procent nie oznacza automatycznie identycznej procentowej podwyżki ceny każdego produktu jubilerskiego.
Nie.
Próba mówi nam bardzo ważną rzecz – ile czystego złota znajduje się w stopie – ale nie opisuje całej wartości produktu.
Przy wyborze biżuterii warto zwrócić uwagę również na jakość wykonania, wagę, projekt, kamienie, komfort użytkowania, markę oraz sposób wykonania poszczególnych elementów.
Biżuteria jest przecież nie tylko określoną liczbą gramów metalu.
To również projekt, rzemiosło, technologia i design.
Wystarczy zapamiętać trzy najważniejsze liczby:
585 = 58,5% czystego złota750 = 75% czystego złota999 = praktycznie czyste złoto
A jeżeli chcemy obliczyć ilość czystego złota w konkretnym produkcie:
waga biżuterii × próba w zapisie dziesiętnym = przybliżona masa czystego złota w stopie.
Przykład:
8 g złota próby 585
8 × 0,585 = 4,68 g czystego złota
I właśnie dlatego znajomość próby pozwala znacznie lepiej zrozumieć zarówno skład biżuterii, jak i jej wartość.
COPYWRIGHT DAGMARA RYCICKA